ខ្យងគោកយក្សកម្ពុជាពិតជាមានវត្តមាននៅលើទឹកដីនៃប្រទេសកម្ពុជា
ខ្យងគោកយក្សកម្ពុជា (Bertia cambojiensis) គឺជាប្រភេទខ្យងដែលមានសម្បកធំ រស់នៅលើគោកក្នុងព្រៃស្រោង និងត្រូវបានពិពណ៌នាដំបូងដោយអ្នកធម្មជាតិវិទូរបារាំងឈ្មោះ Henri Mouhot នៅឆ្នាំ១៨៦០ ពីកន្លែងមួយឈ្មោះថា Brelum (ជាភាសាបារាំង) នៃប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែដោយសារថា ចំណុចនិយាមការនៃទីតាំងនោះពុំមានការកត់ត្រាច្បាស់លាស់ ទើបអ្នកស្រាវជ្រាវក្រោយៗមកមានការលំបាកក្នុងការកំណត់ទីកន្លែងជាក់លាក់ណាមួយក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន។
ជាងនេះទៀត ព័ត៌មានអំពីប្រភេទខ្យងគោកយក្សកម្ពុជានេះបានបាត់ស្ងាត់ឈឹងដោយសារកង្វះការស្រាវជ្រាវ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេស ហើយប្រការនេះនាំឱ្យមានអ្នកវិភាគខ្លះនិយាយថា ប្រភេទខ្យងនេះពុំមានវត្តមាននៅកម្ពុជាទៀតឡើយ (Sutcharit et al., 2019)។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានសហការជាមួយអ្នកជំនាញនៃមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សជីវៈចម្រុះនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានប្រទះឃើញប្រភេទខ្យងនេះក្នុងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមាក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី នាឆ្នាំ២០១៨ ហើយជាលទ្ធផលបានប្រមូលសំណាកមករក្សាទុកនៅសារមន្ទីរសត្តវិទ្យាជីវៈចម្រុះនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ។
តាមរយៈរបកកំហើញឡើងវិញនេះ ក្រុមស្រាវជ្រាវក៏បានបោះពុម្ភផ្សាយពីប្រភេទខ្យងយក្សនេះក្នុងទស្សនាវដ្ដីស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ CJNH នៅឆ្នាំ២០១៩។
របកគំហើញនេះគឺជាការបញ្ជាក់ឱ្យកាន់តែច្បាស់ថា ខ្យងគោកយក្សកម្ពុជាពិតជាមានវត្តមាននៅលើទឹកដីនៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយក៏ស្របទៅតាមការដាក់ឈ្មោះរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវដំបូងថា Bertia cambojiensis ដែលជាការសម្គាល់ទីតាំងភូមិសស្ត្រប្រទេសកម្ពុជា (cambojiensis)។
ទោះបីជាមានការបញ្ជាក់ពីការរកឃើញឡើងវិញនៃប្រភេទខ្យងនេះក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ក៏ព័ត៌មានអំពីរបាយនៃប្រភេទ ចំនួនសរុប (ប៉ូពុយឡាស្យុង) និងកត្តាគំរាមកំហែងលើប្រភេទខ្យងនេះនៅមានកម្រិតនៅឡើយ ដែលប្រការទាំងនេះតម្រូវឱ្យមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែម និងចាត់វិធានការការពារឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។
សូមបញ្ជាក់ថា ខ្យងគោកយក្សកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្នមានចំណាត់ថា្នក់ជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជបំផុតជាសាកលក្នុងបញ្ជីក្រហមរបស់អង្គការ IUCN ពីព្រោះ ខ្យងនេះមានវត្តមានតិចតួចប៉ុណ្ណោះក្នុងប្រទេសវៀតណាម និងពុំមានទិន្នន័យក្នុងប្រទេសកម្ពុជាឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។